Er is regelmatig discussie over welke arts de herhaalrecepten moeten maken. Over het algemeen is de arts die de controle’s  doet ook diegene die de medicatie regelt!

De huisarts herhaalt geen
specialistische medicatie voor patiënten met een
chronische aandoening, tenzij de huisarts zelf instemt met dit extra aanbod.

Standpunt branch organisatie van de huisartsen( NHG) Apothekers(KNMP) en federatie van medisch specialisten( FMS)

Conclusies en adviezen voor de praktijk

• De huisarts herhaalt geen specialistische medicatie voor patiënten met een chronische aandoening, tenzij de huisarts zelf instemt met dit extra aanbod. Hierbij is overdracht met (controle)instructie van de behandelend medisch specialist noodzakelijk evenals de mogelijkheid tot laagdrempelig overleg en terug verwijzing indien nodig.
• Ook als huisartsen geen herhaalrecepten voor specialistische medicatie uitschrijven, kan kennis over deze medicatie nuttig zijn.

Kernboodschappen

• Met specialistische medicatie bedoelen we medicatie die de huisarts in de dagelijkse praktijk in de regel niet voorschrijft en waarvoor hij naar de tweede lijn of de gespecialiseerde ggz verwijst. Denk aan antipsychotica, anti-epileptica, middelen bij inflammatoire darmziekten of oncolytica.
• Huisartsen herhalen alleen specialistische medicatie voor patiënten met een chronische aandoening als zij zelf aangeven dit extra aanbod te willen verzorgen, een overdracht met (controle)instructie van de behandelend specialist ontvangen en de mogelijkheid hebben om op korte termijn laagdrempelig te overleggen en terug te verwijzen.
• Huisartsen die recepten van de medisch specialist herhalen, zijn verantwoordelijk voor de medicamenteuze behandeling en de daarbij behorende (lab)controles, inclusief oproepsysteem.
• Huisartsen zijn niet verplicht om recepten van de medisch specialist te herhalen.
• Ook voor huisartsen die geen medicatie herhalen, kan kennis over deze medicatie nuttig zijn.

Generieke Uitgangspunten en voorwaarden

§  Patiënten met chronische aandoeningen gebruiken hun medicatie niet altijd optimaal en door intercurrente ziekten kan aanpassing van medicatie gewenst zijn. Veiligheid van zorg is een belangrijk uitgangspunt, naast patiënttevredenheid en afstemming van de zorg op de verwachtingen van de patiënt. Dit kunnen we bereiken door zorg en begeleiding zo laagdrempelig en dichtbij mogelijk te organiseren.

§  Huisartsen zijn niet verplicht om het herhalen van specialistische medicatie van de medisch specialist over te nemen. Zij kunnen daar in bepaalde gevallen wel zelf voor kiezen. Voorwaarde is dat zij de zorg in goed overleg met de medisch specialist en de patiënt overnemen. Als de huisarts naar eigen inschatting onvoldoende tijd heeft of een andere expertise heeft, bijvoorbeeld door een te kleine populatie of doordat er geen oproepsysteem is voor noodzakelijke (lab)controles, zijn er onvoldoende randvoorwaarden aanwezig. In dat geval is het raadzaam om het voorschrijven van de betreffende herhaalmedicatie te weigeren en de patiënt te verwijzen naar de behandelend medisch specialist.

§  Om monitoring en continuïteit van zorg goed te kunnen borgen, kunnen de medisch specialist en de eerstelijns zorgverleners een gezamenlijk zorgovereenkomst (shared care agreement) opstellen. Hierin zijn duidelijke afspraken opgenomen over de taakverdeling van alle betrokken zorgverleners, bijvoorbeeld in de vorm van een stroomschema.

§  Kennis over medicatie

§  Ook voor huisartsen die specialistische medicatie niet herhalen kan kennis over de betreffende medicatie zinvol zijn, in geval patiënten de huisarts consulteert met klachten die samenhangen met het medicatiegebruik. Het is belangrijk dat huisartsen dergelijke complicaties herkennen en weten wanneer ze de patiënt (zo nodig met spoed) moeten doorverwijzen.

§  Wanneer kan de huisarts specialistische medicatie herhalen?

§  Stabiele patiënten

§  Stabiele patiënten zijn patiënten bij wie de aandoening stabiel is (in de ggz ≥ 2 jaar) en bij wie sprake is van een stabiele leefomgeving. Een stabiele patiënt heeft voldoende ziekte-inzicht, is gemotiveerd om (lab)controles te laten uitvoeren en is al lange tijd ingesteld op (co)medicatie naar tevredenheid van patiënt en medisch specialist. Bovendien is goede samenwerking tussen de patiënt en de huisarts van belang om betrouwbare afspraken te kunnen maken.

§  Overdracht door de specialist

§  De medisch specialist moet de huisarts bij terugverwijzing van een stabiele patiënt informeren over het te verwachten beloop, hoe om te gaan met de medicatie en (indien van toepassing) het signalerings- en/ of crisisplan, inclusief een behandeladvies voor situaties waarin de patiënt niet stabiel is. Volgens de NHG-Richtlijn Informatie-uitwisseling huisarts-specialist hoort de instructie van de medisch specialist aan de huisarts informatie te bevatten over de voornaamste bijwerkingen, contra-indicaties en interacties van tweedelijnsmedicatie, naast uitleg over de frequentie en inhoud van de noodzakelijke (lab)controles.

§  Instemming en deskundigheid van de huisarts

§  Huisartsen kunnen op grond van extra aanbod en beschikking over voldoende randvoorwaarden, akkoord gaan met de overname van een patiënt die specialistische medicatie gebruikt. Ze zijn dit niet verplicht. Overnemen van de begeleiding van patiënten met een in de tweede lijn of ggz behandelde aandoening, kan naast voldoende tijd ook om speciale competenties vragen. Niet alle huisartsen hebben de mogelijkheid voor dit extra aanbod. Het beleid bij specialistische medicatie kan om specifieke expertise, laboratoriumcontroles met een oproepsysteem en regelmatig overleg met de medisch specialist vragen. Huisartsen zouden bij voorkeur geen patiënten moeten overnemen die meervoudige, complexe medicatie gebruiken of die complexe ziektebeelden hebben. Bij twijfel moeten ze kunnen overleggen met of verwijzen naar de behandelend medisch specialist.

§  Beschikbaarheid voor overleg en terugverwijzing

§  De huisarts dient laagdrempelig (en zo nodig met spoed) te kunnen overleggen met de behandelend medisch specialist. De medisch specialist, ziekenhuis of de ggz dient de patiënt zowel overdag als tijdens ANW-uren zo nodig (tijdelijk) te kunnen overnemen. Toegang tot tweedelijnszorg en ggz zonder wachttijd moet gewaarborgd blijven.

§  Aanvullende informatie rondom psychiatrische medicatie

§  Zwangerschap en psychiatrische medicatie

§  De begeleiding van zwangere patiënten die psychofarmaca gebruiken vereist te allen tijde specifieke kennis. Verwijs deze patiënten altijd naar de psychiater met ervaring in begeleiding van zwangere vrouwen.